Schaken voor de gezelligheid

Het is wat stil geworden in de flat boven het drukke winkelcentrum. Het was Charles’ vrouw die alle contacten onderhield. Zij belde met verjaardagen en was altijd in voor een praatje. Ze leek iedereen in de seniorenflat te kennen. Nu zijn vrouw is overleden, is er niet meer zo veel aanloop. “De buurvrouw was hier kind aan huis maar zij is ziek geworden en overleden”, vertelt Charles. En zo wordt de wereld kleiner, vooral ’s winters. “In de zomer zijn mensen meer buiten en tref je elkaar in de hal of groet je vanaf het balkon.”

Charles maakt nog wel graag een loopje naar de winkels voor hobbymaterialen. Je ziet meteen in de flat dat hij handig is: allemaal bakjes met steentjes op kleur gesorteerd. Kerstkaarten, verjaardagskaarten; hij maakt ze allemaal zelf. Precisiewerk. In een andere kamer staat een groot modelschip waar hij aan werkt; een sleepboot van wel een meter lang.

Charles is in de negentig en wil absoluut in zijn seniorenflat blijven wonen. Elke week komt een huishoudelijke hulp en zijn zoon doet de boodschappen. De rest doet Charles zelf. Koken heeft hij afgekeken van zijn vrouw, die het erg goed kon. Al op zijn vijftigste stuurde de verzekeringsmaatschappij waar hij op de boekhouding werkte hem met pensioen. “Vond ik niet erg, ze betaalden mij door tot mijn 65^e en ik vind het niet moeilijk om mezelf bezig te houden.”

Maar nu is Charles uit bed gevallen en heeft hij een aantal ribben gekneusd. Het aantrekken van zijn steunkousen deed hij altijd zelf, met een glijvoetje, maar dat gaat nu niet. Daarom vraagt zijn zoon om thuishulp voor zijn vader. Met die pijnlijke ribben is daar nu hulp bij nodig. ‘s Morgens komt de thuishulp, ’s avonds kan zijn zoon het gelukkig doen, aangezien het even topdrukte is bij thuiszorg. En al kost het moeite, douchen en aankleden wil Charles beslist zelf blijven doen.

De ergotherapeute kan helpen met een veel geschikter hulpmiddel voor de steunkousen. Het vergt handigheid en oefenen om een ‘handyleg’ te gebruiken, maar Charles is gemotiveerd om het te leren: “Ik heb met mijn vrouw gemerkt hoe dat gaat met thuiszorg. De ene keer is het 8 uur en de volgende dag half tien. Dat maakt mij onrustig, ik ben een man van de klok.”

Om alles zelf te kunnen doen is ook kracht en balans nodig en daarvoor is fysiotherapie gewenst. Twee keer per week aan huis. Het is pittig die oefeningen. Zwaar, maar Charles merkt dat zijn conditie vooruit gaat. De fysiotherapeute test hoe vaak hij zonder gebruik van zijn handen kan opstaan in dertig seconden? “In het begin lukte dat nul keer, aan het eind van het fysiotraject zes keer” rapporteert zij. En nu moet dat zo blijven. Dus oefent Charles met een elastische band zijn armspieren. “En mijn zoon heeft de fysiotherapeut waar hij zelf een poos kwam gesproken. Die komt nu hier thuis om te oefenen.”

Het voordeel van reablement is dat de lijnen kort zijn en ieder de vakkennis inbrengt om Charles te ondersteunen bij zijn wens zich zelfstandig te redden. En zonder reablement had niemand er aan gedacht om door te vragen waar Charles plezier in heeft. Eten bij het verzorgingshuis vlakbij is niet aan hem besteed. Net als de activiteiten die daar georganiseerd worden. “Sjoelen, dat is niks voor mij”, vindt Charles. Maar hij is een goede schaker, won 16 keer een beker bij de bedrijfsclub en werd twee keer eerste. In het vrijwilligersbestand van de welzijnsorganisatie is een schaakmaatje gevonden.

Guus komt elke 14 dagen op woensdagmiddag schaken. “Alles staat dan kant en klaar en ik krijg een kopje thee. Ik vind het van waarde om iets te kunnen betekenen voor een ander. Dat is voor mij een doel en we vinden het allebei gezellig.” Gelukkig kan Guus goed tegen zijn verlies, want Charles zet hem keer op keer schaakmat.